FOTOART  - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ  Η ΤΕΧΝΙΚΗ ΤΗΣ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑΣ
FOTOART  - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ INDEX

HOME GALLERY ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΕΧΝΙΚΗ ΑΡΘΡΑ ΝΕΑ ΒΙΒΛΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΤΕΧΝΕΣ INTERNET ΑΓΟΡΑ ΑΓΓΕΛΙΕΣ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ BACK

προβλήματα προοπτικής και οι λύσεις τους

 

ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ

ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΓΙΑ ΜΕΓΕΘΥΝΣΗ

Προοπτική
Η προοπτική είναι ένα μεγάλο θέμα και έχει απασχολήσει τους καλλιτέχνες από την αρχαιότητα .
Μεγάλη συζήτηση έγινε για την προοπτική στην διάρκεια της αναγέννησης .Με τους ζωγράφους και τους αρχιτέκτονες να
αντιμάχονται για τους κανόνες που πρέπει να εφαρμόζονται στην δυσδιάστατη αναπαράσταση της τρισδιάστατης πραγματικότητας .
Στην φωτογραφία το πιο συνηθισμένο πρόβλημα προοπτικής είναι να μη καταγράφονται παράλληλα οι παράλληλες γραμμές κάποιου
κτιρίου ή κάποιας κατασκευής. Και ενώ η σύγκλιση των οριζόντιων γραμμών δεν είναι πρόβλημα ,το αντίθετο θα έλεγα ,
γιατί αυτή είναι που μας δίνει την αίσθηση του βάθους και του όγκου και σωστή απόδοση της προοπτικής ,με τις κάθετες έχουμε
πρόβλημα.
Η κάθετη σύγκλιση των γραμμών μας φαίνεται φυσιολογική όταν κοιτάζουμε ένα κτίριο από κάτω ,μας ξενίζει και μας ενοχλεί όταν το
βλέπουμε αποτυπωμένο στις δυο διαστάσεις μιας φωτογραφίας.
Σε αυτό το πρόβλημα έχουμε πολλές λύσεις και θα κάνω μια προσπάθεια να τις καταγράψω όσο το δυνατόν πληρέστερα.
Το πρόβλημα το αντιμετώπισαν από νωρίς οι φωτογράφοι το 19ο αιώνα στην προσπάθεια τους να φωτογραφίσουν κτίρια και άλλες
ανθρώπινες κατασκευές αλλά και στην φωτογράφιση αρχαιολογικώντόπων , ολόκληρων ναών η λεπτομερειώναπό αρχιτεκτονικά
μέλη , που ήταν και είναι ένα από τα πιο δημοφιλή φωτογραφικά θέματα .
Η λύση με τα περιορισμένα μέσα της εποχής ήταν να σκαρφαλώνουν σε ψηλές σκάλες ή σκαλωσιέςμε κίνδυνο της ζωής τους
πολλές φορές σε μια προσπάθεια να φωτογραφίζουν όσο το δυνατόν πιο μετωπικά αυτό που τους ενδιέφερε.
Παρόλο που υπήρχαν και απόψεις που υποστήριζαν ότι επειδήοι αρχαίοι ναοί (ειδικά οι Ελληνικοί ) και ο διάκοσμος τους ,
ήταν φτιαγμένοι για να τους κοιτάζουμεαπό το έδαφος ,από το έδαφος είναι και ο σωστός τρόπος φωτογράφισης.
Βέβαια τώρα συζητάμε την όσο το δυνατόν ακριβέστερη φωτογραφική καταγραφή και δεν μπαίνουμε στα χωράφια της
δημιουργικότητας που δεν την ενοχλούν οι συγκλίνουσες παράλληλες!

Μεγαλύτερη γωνία λήψης - αλλαγή φακού
Η επόμενη εύκολη λύση είναι να πάμε πιο πίσω μέχρι όλο το θέμα μας να χωράει στην φωτογραφία χωρίς να χρειάζεται να στρέψουμε
την μηχανή. Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε ένα ευρυγώνιο φακό , για να το πετύχουμε με την πιο μεγάλη γωνία λήψης.
Επειδή μπορεί να έχουμε στη φωτογραφία και πράγματα που δεν μας ενδιαφέρουν ,θα κροπάρουμε την τελική εικόνα.
Το ίδιο καλό αποτέλεσμα μπορούμε να έχουμε αν πάμε πολύ μακρυά και χρησιμοποιήσουμε ένα τηλεφακό ,αλλά με μικρότερο βάθος
πεδίου και συμπίεση των όγκων. Σε κάθε περίπτωση το ζητούμενο είναι να έχουμε όλο το θέμα μας χωρίς να αναγκαστούμε να
στρέψουμε την μηχανή.

Φωτογραφία τραβηγμένη με 135 και φακό 50mm.
Διώρθωση της προοπτικής με υπολογιστή

Αρχιτεκτονικός φακός
Μια σχετικά φθηνή λύση είναι ένας αρχιτεκτονικός (tilt and shift lens) -όπως έχουμε συνηθίσει να τον λέμε – φακός που επιτρέπει
μικρές μετατοπίσεις και έτσι διορθώνουμε την προοπτική. Αν και μέσα σε όρια κάλυψης του φακού που είναι περιορισμένα, είναι
μια αξιόπιστη, σοβαρή λύση.

View camera
Το απόλυτα σωστό για μια τέτοια φωτογράφηση θα ήταν να χρησιμοποιήσουμε μια φωτογραφική μηχανή μεγάλου φορμά (view
camera).Με τις κινήσεις στο φορέα του φακού και στην πλάτη , που επιτρέπει να κάνουμε , έχουμε απόλυτο έλεγχο της προοπτικής
και του επιπέδου εστίασης. Έτσι από κοντινές αποστάσεις με μια απλή μετατόπιση της πλάτης της μηχανής μπορούμε να
φωτογραφίσουμε ολόκληρα κτίρια με σωστές τις γραμμές τους και χωρίς να χρειάζεστε να στρέψουμε την μηχανή προς τα επάνω.

Σκοτεινός Θάλαμος
Όταν όλα τα παραπάνω δεν είναι εφικτά και εμείς παρόλα αυτά επιμένουμε και στην φωτογράφηση αλλά θέλουμε να είναι και οι
γραμμές μας παράλληλες ,τότε δεν έχουμε παρά να καταφύγουμε στο τελευταίο προπύργιο της φωτογραφικής διαδικασίας τον
σκοτεινό θάλαμο.
Εδώ τα πράγματα είναι απλά για τους μυημένους , για τους υπόλοιπους χρειάζεται λιγάκι προσοχή. Αφού προβάλλουμε το αρνητικό
στο πλαίσιο εκτύπωσης (μαρζέρ) ,ανασηκώνουμε την μια πλευρά να φαίνεται πιο μικρή στην προβολή μας βάζοντας ένα αντικείμενο
από κάτω μέχρι που οι γραμμές που μας ενδιαφέρουν να γίνουν παράλληλες .
Εστιάζουμε με προσοχή ακριβώς στο κέντρο της φωτογραφίας τοποθετούμε το διάφραγμα του φακού μας στο πιο κλειστό που
διαθέτει.(σε αυτή την περίπτωση μας ενδιαφέρει περισσότερο το βάθος εστίασης και λιγότερο ή απόδοση του φακού).
Αν μετά από το δείγμα μας ή εικόνα έχει πρόβλημα εστίασης τότε περνάμε σε μια πιο προχωρημένη τεχνική.
Στην φωτογραφία έχουμε δύο τρόπους να καθορίσουμε την εστίαση. Στον ένα ,τα επίπεδα φίλμ, κέντρου φακού και ειδώλου είναι
παράλληλα στον άλλο ή νοητές επεκτάσεις των τριών επιπέδων τέμνονται σε μια κοινή ευθεία (Αρχή του Scheimpflug).
Όταν τα τρία επίπεδα είναι παράλληλα δεν έχουμε αλλαγή στην προοπτική , όταν όμως μετακινούμε το επίπεδο του ειδώλου έχουμε
και την αλλαγή στην προοπτική που στην συγκεκριμένη περίπτωση την χρειαζόμαστε ,αλλά και αλλαγή στον τρόπο εστίασης.
Αυτό το δεύτερο τρόπο χρησιμοποιούμε αν δεν είναι αρκετή η εστίαση στην πρώτη περίπτωση ,αρκεί να μπορεί ο φορέας του φακού
στον μεγεθυντή μας να επιτρέπει μετατόπιση του φακού μας ώστε να δημιουργήσουμε ένα επίπεδο εστιασμένου ειδώλου με κλίση
ίδια με του μαρζέρ μας.



Ψηφιακός σκοτεινός θάλαμος
Στη ψηφιακή μας εποχή υπάρχουν προγράμματα για επεξεργασία φωτογραφίας πολύ ισχυρά που δουλεύουν σαν υπερπλήρεις
σκοτεινοί θάλαμοι. Εδώ θα σας αναφέρω πως μπορούμε να λύσουμε το πρόβλημα της προοπτικής που μας απασχολεί με το
photoshop.
Αυτός είναι ένας τρόπος που χρησιμοποιώ εγώ ,αλλά υπάρχει μεγάλο πεδίο πειραματισμού γιατί με το πρόγραμμα αυτό, το κάθε τι
μπορεί να γίνει με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους ,το ίδιο και με άλλα προγράμματα.(Photoimpact ,κτλπ.) Στην πράξη ένας
καλός φωτογράφος μπορεί να κάνει πράγματα που στο σκοτεινό θάλαμο είτε είναι αδύνατα είτε πολύ πολύ χρονοβόρα.
Το photoshop στο εργαλείο κοπής του διαθέτει μια λειτουργία για την διόρθωση της προοπτικής (perspective) που είναι πολύ καλή ,
αλλά εδώ θα σας προτείνω έναν άλλο τρόπο. Ανοίξτε την εικόνα σας file>open και σύρετε κάποιο από τα περιθώρια του παράθυρου
που θα ανοίξει για να έχετε εκτός από την φωτογραφία σας και ένα αρκετό φαρδύ γκρι πλαίσιο γύρω γύρω για να μπορείτε να
δουλέψετε.
Επιλέξτε τα πάντα select > all και έπειτα με το εργαλείο free transform και πατημένο το ctrl τραβήξτε από όποια πλευρά ή γωνία
θέλετε την φωτογραφία μέχρι να έχετε το επιθυμητό αποτέλεσμα. Αν χρειάζεστε κάποια βοήθεια μπορείτε να εμφανίσετε τις γραμμές
οδηγούς.
Αφού φτιάξετε την φωτογραφία πατάτε enter και τελειώσατε. Τώρα αν από το πολύ τράβηγμα η φωτογραφία μοιάζει λίγο
κοντόχοντρη ή παραμορφωμένη μπορείτε με ένα φίλτρο να την διορθώσετε.
Επιλέξτε filter >distort >pinch και με την βοήθεια της προαπεικόνησης διορθώστε το όποιο πρόβλημα.
Στις περισσότερες περιπτώσεις λίγο όξυνση (sharpen) ή μικρή αύξηση του κοντράστ, κάνει καλό στη τελική φωτογραφία.

© 2004 ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΣΙΘΙΑΝΑΚΗΣ

ΑΥΤΟ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΓΙΑ ΤΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΗ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ
ΕΧΕΙ ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΕΙ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΕΙΔΩΛΟ

FOTOART - ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ © 2001-2007 FOTOART ALL RIGHTS RESERVED